Levenskunst, filosofie & seculiere spiritualiteit/ Dries Boele

zaterdag 7 september 2019

Wat is een museum?

In seculiere samenlevingen spelen musea een belangrijke rol. Ter lering en vermaak. Vermaak krijgt veel nadruk, maar hoe zit het met de component ‘lering’? 

Hebben musea, en m.n. de kunstmusea, niet een functie van kerken e.d. overgenomen, en dan aangepast aan onze modern kritische tijd? Museum als inspiratieplek, als plek waarin ‘nut’ even niet de hoofdzaak is, als vrijplaats voor creativiteit, schoonheid en nieuwsgierigheid, als oplaadplek voor vrije geesten. 

Vraag is: moet elk museum hieraan voldoen? Dat lijkt me moeilijk vol te houden. Valt er wel een definitie te geven van een museum in het algemeen?

Ik wist niet dat er zoiets geprobeerd werd, maar toch! Er wordt zelfs een hele conferentie aan gewijd, in Kyoto. Een eerdere definitie, uit 1946, wordt aangepast, en daar is veel discussie over, binnen de museumwereld, wereldwijd. (Zie artikel)

In de huidige definitie wordt een museum omschreven als een ‘niet op winst gerichte’ instelling die ‘ten dienste staat van de samenleving’ en materiële en immateriële getuigenissen ‘verwerft, behoudt, onderzoekt, presenteert, documenteert’. Er is een nieuwe tekst en die voegt eraan toe dat musea als doel hebben ‘bij te dragen aan menselijke waardigheid en sociale rechtvaardigheid, mondiale gelijkheid en wereldwijd welzijn’.

Is het een goede zaak om het museum aan een emancipatoire doelstelling te koppelen? – ‘bijdragen aan menselijke waardigheid en sociale rechtvaardigheid, mondiale gelijkheid en wereldwijd welzijn’. Tegenstanders vragen zich af of musea wel kunnen (of willen) voldoen aan deze ‘ideologische’ eis (ook al is deze niet dwingend). Voorstanders zien als voordeel dat een kritische dialoog in het leven wordt geroepen over de functie van een museum etc. 


Vandaag wordt erover gestemd in Kyoto.



Artikel:
. Wat is een museum? ‘Ideologische’ definitie verdeelt museumwereld (NRC, 4-9-19)