Kleingeestigheid

 .

Het probleem met veel filosofie, religie en spiritualiteit is dat zij vaak iets te pakken hebben, iets waardevols, iets dat werkelijk existentieel relevant is: een groots inzicht, een buitengewone ervaring, een heilzame praktijk, om dit vervolgens te verabsoluteren, en daarmee het zicht te verliezen op – en de ontvankelijkheid voor – de enorme rijkdom van het Bestaan. Alles wordt in dat ene gepropt of eraan opgehangen. Vermoeiend, en ergerlijk, om alsmaar tegen die verabsoluteringen in te moeten gaan en om ruimte te moeten blijven maken voor wat er nog meer is, om er recht aan te doen, en aan de overvloed, de weelde.

POST SCRIPTUM

 

[12-8-26]

N.a.v. een reactie van een lezer:

 

Ik zou willen dat je gelijk had en dat het een kwestie was van ‘onvolwassen omgaan met de ervaring’. Maar helaas, ik ken toch aardig wat vooraanstaande filosofen en religieuze lieden die nogal eenzijdig de nadruk leggen op maar één aspect. En het gaat me daarbij niet louter om inzichten, maar ook om ervaringen; beide dus. 

 

Bijvoorbeeld door alle kaarten te zetten op ‘gewaarzijn’, op ‘zelfrealisatie’, op ‘liefde’, op ‘alles-is-bewustzijn’, op ‘Ideeën’, etc. En neoliberaal is zo’n benadering niet echt, want die verhalen bestaan al honderden, ja duizenden jaren. (Ik denk aan Plato, Stoa, Joodse profeten, Paulus, Augustinus, Upanishads, Advaita Vedanta, etc., om het even bij een paar oudjes te houden.) 

 

En ik ben het met je eens: het gaat erom alles onder ogen te zien en er open voor te staan, inclusief het pijnlijke en afstotelijke. Niet gemakkelijk.

 

In filosofie, religie en spiritualiteit zijn er zeker ook mensen die ruimte houden voor de rijkdom van het bestaan, in alle opzichten. En ik snap dat het onontkoombaar is om uit te gaan van een eigen positie. Niemand ontsnapt eraan, ook een Boeddha of een Jezus niet. Maar het minste dat je zou mogen verwachten, lijkt me, is nieuwsgierigheid en een poging om de ander te begrijpen.

 

Anyway, ik schreef het stukje n.a.v. enkele tekstjes van ‘grootheden’ die ik recentelijk tegenkwam waarin het eigen gelijk, w.b. inzicht en ervaring, weer eens voluit werd geëtaleerd, met uitsluiting van wat er nog meer is. Vandaar.