Gewaarzijn voorbij

.

De menselijke geest beschikt over een opmerkelijke mogelijkheid: vóórbij goed en kwaad geraken, vóórbij (mijn) voor- en afkeuren, vóórbij (eigen) belangen, behoeften en verlangens, – of zal ik zeggen: eraan voorafgaand?

Soms verkeer ik in zo’n staat-van-geest: thuis, op straat, of in de natuur. En ik zou willen dat het me vaker overkwam. Ik heb het niet in de hand.

Hoe aan te duiden wat zich dan voordoet? Leeg bewustzijn? Radicale openheid? Eenvoudig gewaarzijn? Oordeelloze verwondering?

Dat laatste gebeurt me meermaals: de verwondering over wat we allemaal denken en geloven – zeer gevarieerd – en dat het misschien helemaal geen verschil maakt, terwijl we er ons wel enorm druk over kunnen maken.

We worden geboren, we leven, en we gaan dood. Dat is wat er feitelijk gebeurt. En meer?

Ik kan over tal van onderwerpen zo mijn opvattingen hebben, tot en met diepe overtuigingen, maar maakt het enig verschil om er sterk aan vast te houden?

In-leven-zijn zou weleens het enige kunnen zijn dat echt telt, en daar blij om zijn. Levenliefhebbend.

Uiteraard is het zaak om bezig te zijn met hoe ik leef, met anderen, wat ik doe vandaag, en de dag van morgen, onze leefomstandigheden, en het wereldgebeuren, etc. Wanneer dat me bezighoudt, zit ik in een andere staat-van-geest. Prima, niets mis mee, onontkoombaar, en graag zelfs.

En soms gebeurt die andere staat-van-geest, waarin het leven zichzelf genoeg is.

Is het ergens goed voor om in zo’n staat-van-geest te verkeren? 

Misschien is spiegel het beste beeld. Zoals de dood beseffen, maar dan positief: alles wat bestaat en gebeurt toont zich, komt tot gestalte, zonder dat ik intervenieer met wat ik ervan vind of ermee wil. Of anders gezegd: zoals alles wat leeft afsteekt tegen het zwart van de dood, zo steekt alles wat beleefbaar, denkbaar en herinnerbaar is af tegen de openheid van gewaarzijn, zonder dat het gewaarzijn zelf iets is (of lijkt te zijn). Zoiets. 

We kunnen gaan speculeren over de ontologische status van deze staat-van-geest. Misschien dat we er iets mee opschieten, misschien ook niet. Vooralsnog houd ik het bij de beleving ervan.